നേപ്പാളിലെ സംഭവ വികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച്
സെപ്റ്റംബർ 7 ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയ്ക്ക് സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ വിലക്കിനെതിരെയുള്ള ഒരു പ്രചാരണമായി നേപ്പാളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ നയിച്ച “GEN Z” (1997 നും 2012 നും ഇടയിൽ ജനിച്ചവർക്ക് പൊതുവിൽ പറയുന്ന Generation Z എന്നതിൻ്റെ ചുരുക്കമാണ് GEN Z അഥവാ ജെൻ സീ) പ്രതിഷേധങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത് രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു അക്രമാസക്തമായ പൊട്ടിത്തെറിയായി മാറി. ശർമ്മ ഒലി ഭരണകൂടത്തിന്റെ അഴിമതി, സ്വജനപക്ഷപാതം, അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്ക്കെതിരായ ജനങ്ങളുടെ വിമർശനം മൂർച്ഛിച്ചതിന്റെയും മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ലജ്ജാകരമായ സമീപനത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനത്തിനെതിരായ പ്രചാരണം പെട്ടെന്ന് അഭൂതപൂർവമായ അക്രമമായി വളർന്നു, ഒലി സർക്കാരിന്റെ തന്നെ രാജിയിലേക്ക് നയിച്ചു. സെപ്റ്റംബർ 8 ന് വൈകുന്നേരത്തോടെ സോഷ്യൽ മീഡിയയ്ക്കുള്ള നിരോധനം നീക്കിയതിനുശേഷവും, പ്രതിഷേധക്കാർ നിരവധി സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾ ആക്രമിക്കുകയും തുടർന്ന് പാർലമെന്റും ഔദ്യോഗിക വസതികളും കത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. രാഷ്ട്രീയ ആഭിമുഖ്യവും ബന്ധവും പരിഗണിക്കാതെ ഇത് നേപ്പാളിലെ ഉന്നത നേതാക്കളുടെ വീടുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
നേപ്പാൾ സൈന്യത്തിന്റെ വൈകിയ ഇടപെടൽ, സുരക്ഷ ഏറ്റെടുക്കൽ, രാജ്യവ്യാപകമായി നിയന്ത്രണ ഉത്തരവുകൾ ഏർപ്പെടുത്തൽ, തുടർന്ന് കർഫ്യൂ പ്രഖ്യാപനം, തെരുവുകളിൽ പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്ന സൈനികർ, സമാധാനപരമായ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന സൈന്യം, പോലീസ്, ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരുടെ സംയുക്ത അഭ്യർത്ഥന തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, സ്ഥിതി അസ്ഥിരമാണ്, രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി നേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ച് അനിശ്ചിതത്വം നിലനിൽക്കുന്നു. ഏറ്റവും പുതിയ വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, സംഭാഷണത്തിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നത്തിന് സമാധാനപരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി നേപ്പാൾ പ്രസിഡന്റ് പൗഡൽ നേപ്പാൾ സൈന്യത്തോടൊപ്പം “GEN Z” പ്രതിഷേധക്കാരെ കാണും.
അതേസമയം, ഭരണവർഗ്ഗ പാർട്ടികൾ മാത്രമല്ല, മുൻ മാവോയിസ്റ്റുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഖ്യധാരാ ഇടതുപക്ഷം പോലും നവലിബറൽ, അരാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട, അഴിമതിക്കാരായ, ദിശാബോധമില്ലാത്തവരായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ പോരാട്ടം പ്രധാനമായും വിദ്യാർത്ഥികളും നഗര യുവാക്കളുമാണ് നയിക്കുന്നതെങ്കിലും, തൊഴിലാളികളുടെയും ഗ്രാമീണ ജനതയുടെയും വിശാലമായ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഈ ധാരകളിൽ ഗൗരവമായി ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, അഴിമതിക്കും ഭരണാധികാരികളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിസ്സംഗതയ്ക്കുമെതിരായ “GEN Z” പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പോരാട്ടം പ്രശംസനീയമാണെങ്കിലും, തീവ്ര വലതുപക്ഷ നവലിബറൽ നയങ്ങൾക്ക് ഒരു ബദലും അവർ ഇതുവരെ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടില്ല.
സ്ഥിതിഗതികൾ ഇപ്പോഴും അസ്ഥിരമായതിനാൽ, ഉയർന്നുവരുന്ന ബദലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഭാവിക്ക് നല്ല സൂചന നൽകുന്നില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, അവരിൽ ഒരു പ്രമുഖ വ്യക്തിയാണ് രാഷ്ട്രീയ സ്വതന്ത്ര പാർട്ടിയുടെ (ആർഎസ്പി) റാബി ലാമിച്ചാൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജവാഴ്ചയ്ക്കും ഇന്ത്യാ അനുകൂല ദിശാബോധത്തിനും വ്യക്തമായ തെളിവാണ്. 21 എംപിമാരുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർട്ടിയുടെ രാജി തന്നെ രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള തന്ത്രപരമായ നീക്കമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ, യുവ നേപ്പാളികൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, നഗര പ്രൊഫഷണലുകൾ എന്നിവർക്കിടയിൽ വ്യാപകമായ നിരാശയിൽ നിന്ന് ലാമിച്ചാൻ കരകയറുകയാണ്. “GEN Z” യുടെ കടുത്ത പിന്തുണക്കാരനും അഴിമതിക്കും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിനും എതിരെ ശബ്ദമുയർത്തുന്ന കാഠ്മണ്ഡു മേയർ ബലേന്ദ്ര, ഇന്നത്തെ അഴിമതിയുടെ ഉറവിടമായ നവലിബറലിസത്തെയും അദ്ദേഹം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ബാബുറാം ഭട്ടറായി സാധ്യമായ ഇടക്കാല ക്രമീകരണങ്ങളെകുറിച്ച് ചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ജനമത് പാർട്ടി നേപ്പാൾ, നാഗരിക് ഉൻമുക്തി പാർട്ടി, ചില സ്വതന്ത്രർ എന്നിവരും മത്സരരംഗത്തുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും, നേപ്പാളിലെ യുവതലമുറയിൽ വ്യാപകമായ അസംതൃപ്തി മുതലെടുക്കുന്ന മുകളിൽ പരാമർശിച്ച വിവിധ ശക്തികൾ, ഇന്ന് നേപ്പാൾ നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒരു പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയ ബദൽ ഇതുവരെ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ, മറ്റ് ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെന്നപോലെ, ജനങ്ങൾ ഭരണവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ജനകീയ രാഷ്ട്രീയ ബദലിന്റെ അഭാവത്തിൽ, നേപ്പാളിലും, ആഗോള നവലിബറൽ-നവഫാസിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ ആഭ്യന്തര പിന്തിരിപ്പൻ, രാജവാഴ്ചയെ അനുകൂലിക്കുന്ന ശക്തികളുമായി ഏകോപിപ്പിച്ച് സാഹചര്യം മുതലെടുക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. നേപ്പാളിലെ ആവർത്തിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷുബ്ധതകൾ ഒരു വശത്ത് ആഭ്യന്തര പിന്തിരിപ്പൻ ഭരണവർഗ്ഗങ്ങളും മറുവശത്ത് നവലിബറൽ കോർപ്പറേറ്റിസത്തിന്റെ ബാഹ്യ ശക്തികളും തമ്മിലുള്ള അവിശുദ്ധ കൂട്ടുകെട്ടിനെതിരെ ഒരു ഇടതുപക്ഷ-ജനാധിപത്യ ബദലിന്റെ അടിയന്തര ആവശ്യകതയെ വീണ്ടും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര വകുപ്പ്
സിപിഐ (എംഎൽ) റെഡ് സ്റ്റാർ